آمار

مدد کاری اجتماعی-مشاوره خانواده واعتیاد

موضوعات اجتماعی-چالش ها

اصـول کلی درمـان
نویسنده : محمد مهدی امیری - ساعت ٥:٥٧ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/٥/٢٠
 

اصـول کلی درمـان

اعتیاد بیماری مزمن پیشرونده‌ای است که عوامل ژنتیکی، جسمی، روانی و اجتماعی در شروع و تداوم آن دخالت دارند. آنچه اهمیت دارد این موضوع می‌باشد که فرد معتاد براساس شرایط و ویژگی‌های خود به برنامه درمانی مناسب، هدایت گردد. طبعاً برای انتخاب برنامه درمانی مناسب برای بیمار، ملاک‌های مشخصی وجود دارد که عبارتند از: نوع و مقدار ماده مصرفی، شیوه و الگوی مصرف، مدت اعتیاد، شدت وابستگی فرد و اختلالاتی که اعتیاد برای وی ایجاد کرده است مانند ناراحتی‌های جسمانی ناشی از اعتیاد و یا اختلال در روابط اجتماعی، خانوادگی و یا حرفه‌ای وی، میزان حمایت اجتماعی که فرد از آن برخوردار می‌باشد و اینکه آیا مشکلات قانونی یا خانوادگی و... در زندگی وی وجود دارد؟ آیا بیماری روانی همراه اعتیاد یا بیماری‌های جسمانی دیگری مانند قلبی و کلیوی و... وجود دارد؟ و سؤالات دیگر....

میزان تحصیلات و درآمد وی، ویژگی‌های شخصیتی، خواسته‌ها و تجارب قبلی بیمار برای درمان اعتیاد، نوع واکنش او به درمان انتخاب شده، در دسترس بودن برنامه درمانی، چگونگی مصرف داروهای دیگر و... از جمله عواملی هستند که باید در درمان مورد توجه قرار گیرند.


برنامه‌های درمانی می‌توانند به 3 صورت: سرپایی، اقامتی و نیمه اقامتی اجرا شود.

در شکل درمان‌های سرپایی، هزینه‌های درمان کاهش یافته و فرد شرایط طبیعی زندگی خود را حفظ خواهد کرد بنابراین در صورت موفقیت در درمان، امکان اینکه بیمار مهارت‌های لازم را جهت مقابله با مشکلات محیط خود بیاموزد، وجود خواهد داشت و می‌تواند به کمک درمانگر برای اصلاح و بهبود روابط اجتماعی، خانوادگی، حرفه‌ای و... خود به اقدامات مناسب دست بزند.

مشکل عمده درمان سرپایی این است که احتمال عود بیماری و مصرف مواد مجدداً وجود دارد چرا که عوامل محیطی و مشکلات فرد کمتر قابل کنترل می‌باشد و در صورت مواجهه با یکی از بحران‌های محیطی یا خانوادگی، احتمال لغزش به دلیل عدم آمادگی بیمار برای مقابله و عدم وجود منابع حمایتی در دسترس وجود خواهد داشت.

در روش اقامتی، بیمار در تمام طول شبانه روز تحت کنترل درمانگر بوده و از بحران‌ها و مشکلات محیط خویش جدا می‌گردد، بنابراین امکان مواجهه با چالش‌ها و بحران‌ها در محیط بیرون از بین رفته و در طی اقامت در مرکز، امکان آموختن مهارت‌های لازم و فراگیری راهکارهای مقابله‌ای او را در مواجهه با مسائل آماده‌تر می‌گرداند.

این نوع درمان برای افرادی در نظر گرفته می‌شود که مدت و شدت اعتیاد آنها بسیار بالا بوده و از حمایت اجتماعی لازم برخوردار نمی‌باشند و روابط خانوادگی و اجتماعی و حرفه‌ای آنها دچار اختلال شدید گردیده و یا محیط زندگی‌شان بسیار آلوده و یا بیماری‌های همراه دیگری علاوه بر اعتیاد دارند. بعلاوه افرادی که درمان‌های سرپایی آنان نیز با شکست مواجه شده است، می‌توانند از روش اقامتی یا نیمه اقامتی استفاه کنند.

در هر شکل، قبل از شروع درمان و پس از گرفتن شرح حال از بیمار و انجام معاینات بالینی و مصاحبات انگیزشی و... و با در نظر گرفتن شرایط و خواسته‌های بیمار و توجه به امکانات درمانی قابل دسترس، هدف از درمان مشخص شده و براساس آن، برنامه درمانی با مشارکت بیمار به اجرا درمی‌آید.

برنامه‌های درمان را می‌توان به دو گروه، سم‌زدایی و درمان‌های نگه دارنده تقسیم نمود که هر دو گروه خود شامل درمان‌های دارویی و درمان‌های غیردارویی می‌باشد که می‌توانند به روش سرپایی، اقامتی و یا نیمه اقامتی اجرا گردند.

امکانات در دسترس در هر محل و حتی برای هر فرد جهت درمان متفاوت است مثلاً فعالیت مراکز نیمه اقامتی در کشور، سابقه زیادی ندارند و یا امکان دسترسی به درمانگر، متفاوت است و لذا با توجه به امکانات در دسترس، باید درمان‌های اختصاصی برای هر ماده مصرفی انجام شود و از درمان صرفاً ماده غالب اجتناب شود، همینطور سایر بیماری‌های روان‌پزشکی و جسمی همراه اعتیاد نیز مورد درمان قرار گیرد و ضمناً یادآوری می‌گردد که درمان‌های دارویی به تنهایی کارایی لازم را جهت درمان ندارند و باید مطابق با عوامل مسبب اعتیاد، درمان‌ها نیز به همه عوامل تمرکز یابند و لذا در کنار درمان دارویی باید درمان‌های غیردارویی برای بازسازی و اصلاح وضعیت خانوادگی، اجتماعی و شغلی بیمار مد نظر قرار گیرد و در کنار آنها استفاده از گروه‌ها و NGOها نظیر NA و... می‌تواند به نگه‌داری درمان و تقویت وضعیت درمانی کمک کند.

 


 
comment نظرات ()