آمار

مدد کاری اجتماعی-مشاوره خانواده واعتیاد

موضوعات اجتماعی-چالش ها

شبکه درمانی:
نویسنده : محمد مهدی امیری - ساعت ٦:٠۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/٥/٢٠
 

درمان شبکه‌ای می‌تواند به عنوان شیوه‌ای برای بازتوانی معتادین تعریف گردد که در این روش، برخی اعضای خاص خانواده و دوستان بیمار برای ایجاد یک سیستم حمایتی و افزایش انگیزه برای تغییر در بیمار در یک شبکه ثبت‌نام نموده و با هم همکاری می‌نمایند. اعضاء این شبکه خود قسمتی از تیم درمان محسوب می‌شوند و به لحاظ اینکه خود مورد درمان قرار نمی‌گیرند با گروه آموزشی خانواده متفاوت خواهند بود. هدف از این شیوه، رسیدن سریع مراجع به پرهیز کامل و پیشگیری از عود و افزایش سازگاری با زندگی بدون مواد می‌باشد.


از آنجایی که گروههای خودیاری مانند NA و... برای همه مراجعان مناسب نیست و بخصوص برای افرادی که به مدت طولانی گرفتار وابستگی به مواد مخدر شده‌اند، بهتر جواب می‌دهد و برای پیشگیری از عود بقیه مراجعان ممکن است مؤثر نباشد اتخاذ روش‌هایی نظیر شبکه درمانی و... حائز اهمیت است.

نکته دیگر، دسترسی محلی، هزینه اقتصادی کمتر، تأثیر بالا و... از جمله دلایلی است که بیمار را به استفاده از شبکه درمانی راغب‌تر می‌گرداند.

درمان شبکه‌ای برای افراد ذیل پیشنهاد می‌گردد.

افرادی که نمی‌توانند پس از یکبار مصرف مواد، از مصرف آن جلوگیری کنند و یا آنانی که سعی کرده‌اند که مصرف مواد را قطع نمایند ولی عود کرده‌اند و کسانی که نمی‌خواهند یا قادر نیستند مصرف موادشان را قطع کنند، همچنین افرادی که مشکل وابستگی آنها به مواد آنقدر شدید است که در درمان سرپایی نمی‌توانند حتی برای یک روز مصرف آن را قطع کنند و قادر به سم‌زدایی نیستند.

در درمان شبکه‌ای، مسائل زیر را به خوبی و درستی انجام دهید:

1-                          اولین جلسة شبکه را باید هرچه سریع‌تر تشکیل داد چرا که انگیزه بیمار برای شروع درمان مدت کوتاهی باقی می‌ماند و در صورت تأخیر در شروع درمان، ممکن است آمادگی بیمار از بین برود.

2-                          اگر بیمار ازدواج کرده و دارای همسر است، ترغیب همسر او در اولین زمان ممکن و به روش‌های مؤثر ضرورت دارد.

3-                          در مصاحبه  اولیه انگیزه تغییر را در مراجع ایجاد کنید و او را با عواقب بعدی ناشی از اعتیاد آشنا نمایید و بهتر است این کار قبل از ساخته شدن سیستم انکار توسط بیمار انجام شود، سپس همه اعضای شبکه را به داشتن رابطه بهتر با مراجع تشویق کنید و تذکر دهید که مراجع باید سریعاً درمان پرهیز کامل را شروع کند.

4-                          شروع درمان از همان جلسه اول شروع شده و مصرف داروها زیر نظر یکی از اعضای شبکه انجام شود.

5-                          تعدادی از افراد خانواده بیمار یا دوستان نزدیک وی را برای تشکیل اولین جلسه شبکه دور هم جمع کنید.

6-                          از همان جلسه اول به اعضای شبکه، نقش‌های جدی واگذار شود.

7-                          افراد عضو شبکه بایستی افرادی مورد اعتماد و با رابطه طولانی مدت قوی که مشکل مصرف مواد داشته‌اند، باشند.

8-                          یک گروه متعادل ایجاد کنید، مثلاً همه اعضاء  فقط افراد خانواده نباشند، و یا همه جوان نباشند، همه از یک جنس نباشند، تحصیلات و....

9-                          لحن گفتار باید مستقیم و صریح باشد و آموزش‌های لازم را با جدیت برای حمایت از پرهیز کامل و تقویت آن به اعضای شبکه ارائه دهید.

بیمارانی که همراه وابستگی مواد، مشکلات دیگری نظیر بی‌خانمانی، سایکوز و... دارند برای درمان شبکه‌ای مناسب نیستند. رابطه درمانگر با شبکه، همانند راهنما و هدایت‌کننده یک تیم درمان می‌باشد و وظیفه اصلی شبکه کمک به درمانگر برای حفظ پرهیز کامل مراجع است.

وجود اهداف دیگری غیر از هدف پرهیز کامل، نباید خللی در درمان ایجاد کند، انتخاب اعضای شبکه با انگیزه شرکت داوطلبانه، رفتار سازنده، آگاه از کمک و حمایت به درمان و... می‌تواند به حفظ پرهیز کامل کمک کند.

استفاده از گروههای خودیاری مثل NA برای حمایت از مراجع مناسب می‌باشد و لذا توصیه می‌شود هفته‌ای دو جلسه در این گروهها شرکت شود و در صورت عدم رضایت، اولویت با درمان شبکه‌ای باشد و شرکت در NA را به موقعیت‌های دیگر موکول نماید.

همزمان با درمان شبکه، استفاده از درمان‌های دارویی مشکلی ایجاد نمی‌کند هرچند که علی‌رغم مصرف این داروها، خطر عود وجود دارد و درمانگر و اعضای شبکه می‌بایست موانع ایجاد بهبودی و تسهیل‌کننده عود را شناخته و برطرف کنند.

بهتر است همه امور شبکه ثبت و در مقابل چشم ناظرین باشد و از صحت و سلامت انجام امور برنامه‌ریزی شده اطمینان حاصل گردد و تمام فعالیت‌ها به اطلاع درمانگر برسد، در شروع درمان بهتر است هفته‌ای یک جلسه با حضور درمانگر تشکیل شود و سپس بر این اساس نیز جلسات بیشتر گردد و در پایان نیز ماهیانه یک بار و مداوماً فرآیند درمان بررسی شود. در هرحال، درمان شبکه‌ای می‌تواند به عنوان یک روش مناسب برای برخی از بیماران در کنار سایر روش‌های درمانی مورد استفاده قرار گیرد.


 
comment نظرات ()