آمار

مدد کاری اجتماعی-مشاوره خانواده واعتیاد

موضوعات اجتماعی-چالش ها

عملکرد و اهداف سازمان آتش نشانی- حامد گرشاسبی
نویسنده : محمد مهدی امیری - ساعت ٧:۱۳ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/۸/۱۸
 

سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی

سازمان های آتش نشانی در ایران معمولا به شکل سازمانی وابسته به شهرداری ها بوده و با شخصیت حقوقی مستقل و استقلال مالی و اداری در هر شهر تشکیل می شوند. این سازمان نیز مانند هر سازمان دیگر دارای وظایفی است که عمده ترین آنها نجات افراد، مهار و اطفای آتش سوزی ها، حفاظت از سرمایه های ملی و ارائه آموزش های عمومی و تخصصی در جهت ارتقا سطح فرهنگ ایمنی شهروندان می باشد.

معمولا سازمانها و مراکز ارائه خدمات ایمنی و آتش نشانی ... زمانی وارد عمل می شوند که حریق یا حادثه ای اتفاق افتاده و شهروندان از کنترل و مهار آن ناتوان باشند. مدیریت اینگونه حوادث که از تنوع بیشماری برخوردار هستند نیاز به امکانات و تجهیزات پیچیده و اطلاعات دقیقی از علوم و فنون مختلف دارد.


سازمان ها و ارگان هایی که در مواقع بروز حوادث و وقوع موارد اضطراری در سطح شهرها حضوری فعال دارند عبارتند از: سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی، وادحدهای اورژانس و بیمارستانی، نیروهای نظامی و انتظامی، هلال احمر، شهرداری ها، نیروهای امداد شرکت برق، آب، گاز و ...

در کلیه شهرهای جهان سازمان های آتش نشانی وجود دارند و هریک از این سازمان ها با توجه به نظامی سیاسی و اجتماعی هر کشور در زیر مجموعه یک وزارتخانه یا نهاد بزرگتر قرار دارد.

سازمان آتش نشانی موجود در کشورهای مختلف هر یک دارای قوانین و مقررات اداری مخصوص به خود بوده و با نظامی خاصی اداره می شوند. ولی همه این سازمان ها دارای هدف های مشترکی هستند.

 

اهداف سازمان آتش نشانی

سازمان آتش نشانی با یک هدف کلی که استقرار ایمنی پایدار در جامعه است ایجاد می شود. این هدف کلی با دستیابی به چند هدف جزئی تحقق می یابد.

اهداف جزئی این سازمان عبارتند از:

1-     نجات جان انسانها، مهار و اطفای آتش سوزی و حفاظت از ثروت های ملی در مقابل حریق و سوانح و عوارض ناشی از آن.

2-     برنامه ریزی و تعیین خط مشی در امور مربوط به آتش نشانی و خدمات ایمنی

3-     ارائه آموزش های لازم در امور آتش نشانی و خدمات ایمنی در سطوح مختلف سازمان برای کارکنان و افراد خارج از سازمان طی برنامه زمانبندی شده.

4-     ایجاد و توسعه ایستگاه های آتش نشانی و بهره برداری از آنها.

5-     نظارت بر عملیات موسسات و شرکت های دولتی و خصوصی فعال در زمینه آتش نشانی و خدمات ایمنی.

6-      انجام برنامه ریزی و تمهیدات لازم در جهت مقابله و کاهش آثار سوئ ناشی از حوادث و سوانح طبیعی و غیر طبیعی.

7-     نظارت و کنترل بر تحقق شرایط ایمنی در ساختمان ها و رعایت استانداردهای لازم در تجهیز بناها در برابر سوانح گوناگونی مثل زلزله، سیل، آتش سوزی و ...

 

 

ساختار و تشکیلات سازمان آتش نشانی

تاریخچه:

در سال 1303 هجری شمسی با توجه به گسترش شهر تهران و افزایش جمعیت آن که منجر به بروز آتش سوزی های گسترده بود یک ژنرال روسی در گاراژ حسنی واقع در سه راه امین حضور تهران با چهار دستگاه اتومبیل آتش نشانی و 15 نفر پرسنل نظامی نخستین پایگاه آتش نشانی را بنام اطفائیه پایه گذاری کرد.

در سال 1307 نیز با تلاش شهردار وقت تهران، قبرستان قدیمی در میدان حسن آباد تبدیل به اداره آتش نشانی شد که هم اکنون ایستگاه 1 سازمان می باشد.

این تشکیلات بتدریج توسعه یافته و با جذب نیروی انسانی و تجهیزات و تاسیسات لازم به شکل کنونی در آمده است.

در حال حاضر مسئولیت رسیدگی و نظارت بر کلیه امور ایمنی شهر و جلوگیری از گسترش سوانح و پیشگیری از وقوع حوادث، انجام اقدامات ضروری در اطفای حریق و نجات مصدومان و ارائه آموزش های ایمنی لازم به شهروندان و نهادهای شهری و همچنین تربیت نیروی انسانی متخصص بر عهده سازمان آتش نشانی می باشد.

 

ساختار تشکیلاتی

ساختار اصلی سازمان آتش نشانی پس از مدیر عامل دارای 5 شاخه اصلی یا معاونت می باشد:

1-     حوزه عملیات: که وظیفه سازماندهی نیروهای عملیاتی و مدیریت ایستگاه های تابعه حوزه عملیات را بر عهده دارد. این شاخه از ساختار سازمانی بیشترین تعداد پرسنل سازمان را در بردارد و عمده ترین وظیفه اجرایی سازمان که همان نجات جان و مال انسان ها است را بر عهده دارد. همچنین جذب، تربیت و سازماندهی نیروهای آتش نشان داوطلب را بعهده دارد.

2-     معاونت آموزش و تربت بدنی: مسئولیت آموزش و تربیت نیروی انسانی شاغل را در بدو ورود به سازمان و نیز در ضمن خدمت بعده دارد. و همچنین آموزش نیروهای متخصص سازمان های دیگر نیز بعهده این واحد می باشد. ایجاد آمادگی جسمانی و تربیت بدنی کارکنان کادر عملیات از جمله وظایف دیگر این حوزه می باشد.

3-     معاونت پیشگیری: مسئولیت کلیه امور مربوط به پیشگیری اعم از شناسایی اماکن خطرناک، ایمن سازی اماکن، طرح و بررسی ایمنی در تاسیسات شهری و بررسی علل حریق و حوادث از جمله وظایف این واحد بشمار می آید.

4-     معاونت مالی اداری: وظیفه دارد امور مالی، تدارک و خرید خودروها و تجهیزات مورد نیاز سازمان، پرداخت حقوق و دستمزد و تهیه گزارش های مالی و صورت حساب های لازم را سازماندهی نموده و همچنین در انجام امور اداری  از جذب و استخدام نیروی انسانی و ارتقا شغل کارکنان مدیریت منابع انسانی و رفاه کارکنان تا هنگام بازنشستگی اقدام می نماید.

5-     معاونت فنی و توسعه: وظایف این شاخه از ساختار سازمانی آتش نشانی شامل ایجاد تاسیسات و بناهای لازم جهت استقرار نیروهای عملیاتی و ستادی، ایجاد مراکز آموزشی و ورزشی، بازسازی و تعمیر و نگهداری تجهیزات اطفا و امداد و تاسیسات سازمانی می باشد.

 

 

 

مناطق عملیاتی سازمان آتش نشانی

با توجه به تعاریفی که گفته شد، ایستگاه های آتش نشانی زیرمجموعه معاونت عملیات سازمان آتش نشانی هستند. به منظور رسیدگی بهتر به وضعیت ایستگاه های آتش نشانی و نیروهای آتش نشان شاغل در این مراکز بخش عملیات سازمان در قالب 8 منطقه و 103 ایستگاه در شهر مشغول بکار می باشد.

 

انواع ایستگاه های آتش نشانی:

ایستگاه های آتش نشانی بر اساس نوع تجهیزات، تخصص نیروهای آتش نشان و منطقه به سه نوع تقسیم می شوند:

 

1-     ایستگاه ها حریق (تک منظوره): ایستگاه های که انواع خودروهای ویژه اطفا حریق را دارند شامل می شود. در حقیقت کار اصلی این ایستگاه ها اطفا حریق است. البته این ایستگاه ها در هنگام بروز حوادث نیز اعزام می شوند.

1-1: انوع خودروهای حریق:

1-1-1: خودروی پیشرو: خودروی سنگینی که دارای مخزن آب، پمپ آب آتش نشانی، تجهیزات هیدرولیکی نجات، انواع تجهیزات آبرسانی و ... می باشد. این خودرو در هنگام اعزام به ماموریت در جلوی ناوگان خودرویی حرکت می کند. و فرمانده تیم حریق در این خودرو قرار دارد.

 

 

خودروی پیشرو

و

1-1-2: خودروی پسرو نیز همانند پیشرو خودرویی سنگین است که دارای مخزن آب، پمپ و تجهیزات آبرسانی است. این خودرو تک کابین است و بنابراین ظرفیت مخزن آب آن از خودروی پیشرو بیشتر است.

 

 

خودروی پسرو

 

1-1-3: خودروی لوله کشی: این وانت سبک دارای تجهیزات و لوله های لازم جهت آبرسانی از شیر آتش نشانی به خودروای منبع دار است.

 

 

خودروی نیسان لوله کشی

 

1-1-4: خودروی تانک آب: خودروی سنگین که دارای مخزن آب به گنجایش 12000 لیتر یا بیشتر است. این خودرو دارای پمپ آب نیست. و در حریق هی بزرگ استفاده می شود.

 

 

خودروی تانکر آب

 

 

2-    ایستگاه های حریق و نجات (دو منظ.ره): ایستگاه هایی هستند که علاوه بر تجهیزات و خودروهای اطفا حریق دارای خودروها و تجهیزات ویژه هستند.

1-2: خودروهای نجات: این خودروها غالبا سبک هستند و دارای تجهیزات تخصصی نجات هستند.

 

خودروی سنگین نجات

 

 

 

خودروی سبک نجات

 

 

3-    ایستگاه های پشتیبانی: این ایستگاه ها علاوه بر خودروهای حریق و نجات دارای خودروها و تجهیزات سنگین و فوق سنگین هستند که در حریق ها و حوادث استفاده می شوند. مانند لودر – بیل مکانیکی و ...

 

نردبان 32 متری

 

 

 

جرثقیل سنگین 55 تنی

 

 

 

 

لودر پشتیبانی

 

 

نردبان 52 متری

 

مرکز ستاد فرماندهی

یکی از مهمترین بخش های سازمان ستاد فرماندهی یا مرکز 125 است که می توان آن را بعنوان قلب سازمان بشمار آورد. تلفن 125 مهمترین پل ارتباطی میان مردم و سازمان است. 98 درصد از حریق ها و حوادث از این خط به سازمان آتش نشانی اطلاع داده می شود. البته راه های دیگری هم برای اطلاع رسانی وجود دارد که برای نمونه می توان به مراجعه حضوری افراد به ایستگاه ها اشاره نمود. شماره خطوط تلفن 125  در روزهای عادی 60 خط است که این تعداد تا 100 خط نیز می تواند افزایش یابد. بعد از بصدا درآمدن زنگ حریق توسط ستاد فرماندهی نیروهای عملیاتی تنها در ساعت 30 ثانیه سوار بر خودروی آتش نشانی شده و با استفاده از بیسیم موجود در خودروها آدرس محل حادثه و اطلاعات تکمیلی و دقیق شامل وسعت-خطرات ممکن و نوع حریق یا حوادث به نیرو اعلام می گردد. از شایع ترین دلایل دیر رسیدن نیروی آتش نشانی قطع کردن تماس تلفنی گرفته شده توسط فرد تماس گیرنده با سامانه 125 قبل از دادن آدرس کامل و صحیح می باشد. گاهی نیز ممکن است اپراتور 125 از اطلاع دهنده بخواهد که تلفن را قطع کرده و منتظر تماس آتش نشانی باشد که این کار بدلایلی مثل اطمینان از صحت حادثه، جلوگیری از اعزام نیرو به حادثه و یا آزاد ماندن خطوط 125 انجام می گردد.

 

روش کار ستاد فرماندهی:

پس از تماس شهروندان با سامانه، اپراتور 125 بر اساس نشانی اعلام شده زنگ حریق نزدیکترین ایستگاه را به صدا درآورده و نیروها در مدت 30 ثانیه به محل اعزام می شوند.

روش درست اعلام آدرس به آتش نشانی:

1-     ابتدا خونسردی و آرامش خود را حفظ کرده تا از عهده انجام کار بدرستی برآییم.

2-     با تلفن 125 آتش نشانی تماس می گشیریم

3-     بعد از برقراری تماس نوع حادثه را اعلام می کنیم.

4-     اعلام آدرس به ترتیب: محدوده اصلی – میدان اصلی – میدان فرعی – کوچه و پلاک.

 

 

 

با تشکر

حامد گرشاسبی

 


 
comment نظرات ()