آمار

مدد کاری اجتماعی-مشاوره خانواده واعتیاد

موضوعات اجتماعی-چالش ها

پیشگیــری از اعتیـاد
نویسنده : محمد مهدی امیری - ساعت ۱٠:٥۱ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/٥/٤
 

پیشگیـری از اعتیـاد

پیشگیری یعنی به‌کارگیری و انجام مجموعه اقداماتی که از اولین مصرف مواد جلوگیری کرده و یا از اولین مصرف نسبت به تثبیت یا کاهش آن اقدام نموده و یا در صدد کاهش عوارض مصرف و پیشگیری از سایر مشکلات و آسیب‌ها مؤثر باشد، بنابراین پیشگیری در سطح اولیه، ثانویه و ثالثیه قابل بررسی است:

1- پیشگیری اولیه: افرادی مورد هدف هستند که مشکل ندارند و اساساً ایجاد توانایی‌هایی جهت جلوگیری از وقوع حتی یک بار مصرف و به مفهوم بهتر حتی قرار گرفتن در محیط مصرف است. البته بعضی از متخصصان هم معتقدند که باید از به وجود آمدن رفتارهای پرخطر پیشگیری شود.

2- پیشگیری سطح دوم (درمان): هدف، تشخیص و درمان سریع افراد سوء مصرف‌کننده و وابسته می‌باشد. از طرفی مصرف (use) هم نیاز به تداخل مشاوره‌ای دارد (فقط متقاعد شدن) ولی چون پایه بیولوژیک تداوم و وابستگی در این مرحله هنوز ایجاد نشده است، شاید نیاز به درمان دارویی نباشد. سوء مصرف‌کننده‌ها و بخصوص وابسته‌ها باید درمان کامل دریافت کنند. درمان اعتیاد خود یک پیشگیری اولیه از سایر آسیب‌های اجتماعی مثل دزدی، طلاق، قتل، فحشا و... است.

3- پیشگیری سطح سوم (بازپروری): عوارض بیماری اعتیاد به حدی شدید است که بازگشت فرد به حالت طبیعی و کامل، سال‌ها به طول می‌انجامد. در این مرحله جایگزینی مهارت‌های مورد نیاز و افزایش توانمندی‌ها به جای خلاءهای موجود مهارتی که بر اثر مصرف مواد کاهش یافته است، ضرورت یافته تا با ارتقاء آنها از افت شدید عملکرد بیماران کاسته شود. در برخورد با مشکلات چندبعدی Bio-psycho-socia (بیولوژیکی، روانی، اجتماعی) مانند اعتیاد، یک درمانگر مؤثر نمی‌تواند تک‌بعدی باشد، در بیماری‌هایی که ریشه‌های اجتماعی قوی دارند، باید انعطاف در برخورد با بیماری در مراحل و اشکال مختلف در درمانگر وجود داشته باشد و بنابراین یک برنامه‌ی پیشگیرانه، باید حاوی مداخلاتی در زمینه مسائل بیولوژیکی، مؤلفه‌های روانی و زیربناهای اجتماعی باشد و بتواند سه سطح اول، دوم و سوم را پوشش دهد.

البته اهمیت سطح اول پیشگیری به لحاظ ارزان بودن و مؤثر و کارآمدی و سلامت، از اهمیت به سزایی برخوردار است و به لحاظ وسعت برنامه، بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرد.

همچنین در هر برنامه پیشگیرانه ضمن بررسی  عوامل کاهش مصرف مواد، بایستی به تناسب از افزایش عواملی که افراد را از مصرف مواد حفظ می‌کند نیز پرداخته شود.

مهمترین شیوه‌های پیشگیری از اعتیاد عبارتند از:

-                               آگاه کردن جامعه از خطرات و مضرات مواد مخدر

-                               تقویت فعالیت‌های جایگزین

-                               افزایش مهارت‌های زندگی مانند مهارت حل مسأله، مهارت نه گفتن در برابر فشار همسالان و مقاومت در برابر مصرف مواد و...

-                               ارتقای فرهنگی

با توجه به تعدد عوامل مسبب اعتیاد، با بکار گرفتن یک روش، نمی‌توان در تمام این عوامل تأثیر گذاشت و باید از شیوه‌های مختلف و عموماً ترکیبی پیشگیری استفاده کرد تا گروه‌های مختلف مردم، پوشش داده شوند. بنابراین برای موفقیت در امر پیشگیری، همکاری میان واحدهای مختلف مردمی و جامعه مانند خانواده‌ها، مدارس، مساجد، سربازخانه‌ها، دانشگاه‌ها، صدا و سیما و... ضرورت دارد.

همچنین مسئولیت پیشگیری از اعتیاد فقط به عهده یک فرد یا تیم درمانی نیست و همه افراد جامعه، باید در آن مشارکت داشته باشند.

 

1


 
ادامه مطلب...
comment نظرات ()